Mijn relatie met de Elza Jose

Na veel surfen en zoeken kwam ik eindelijk op deze website de Elza Jose tegen, een orgel wat een belangrijke rol gespeeld heeft in mijn jonge leven.

Ik zal mij even voorstellen, mijn naam is Jacques van den Ameele, de jongste zoon van Sjaak en Helena van den Ameele, cafehouders van Parkzicht in Nieuwvliet aan de West Zeeuws Vlaamse kust.

De foto's die ik hier zag, en vooral de zwart/wit foto maakt bij mij weer veel los. Het orgel had bij ons een prominente plaats in het cafe, achterin het lange cafe stond het achter de dansvloer, waarop velen hun danskunsten vertoonden. Het orgel is volgens mij mening net zo oud als ik, dus dat is 40 jaar, want het is toen kort na mijn geboorte in het cafe geplaatst. Op de zwart/wit foto is op de grote trommel een poppetje te zien, en dat was een bovendeel van een snoepdoosje, en dat kopje van dat poppetje stond met een veertje vast op het halve bolletje en dat veerde altijd lekker mee met de maat van de muziek. Ik ben er echt mee opgegroeid, en ook het orgel had net als ik een goed leven bij ons thuis. Het orgel is lang in onderhoud geweest door Grymonprez uit Gent, die kwam het orgel dan vlak voor het toeristenseizoen stemmen. De boeken werken dan voor pinksteren besteld en gebracht door Prinsen uit Brasschaat. Mijn vader was altijd zeer kritisch en toen het stemmen niet het gewenste resultaat had gehaald, is er contact opgenomen met Albert DeCap in Halle-Zoersel. Die kwam toen met zijn vader, Leon DeCap en zijn zoon, ook Leon DeCap eens kijken en toen werden er korte werkzaamheden verricht om het gepruts van de man uit Gent op te knappen. Dat leverde een goed resultaat, en de vele vaste klanten waren ook weer dik tevreden.

Dus elk jaar, net voor pinksteren, dan gingen mijn vader en ik met de auto de al hoogbejaarde Leon DeCap ophalen uit Antwerpen om bij ons een paar dagen te stemmen. Hij sliep bij ons dan twee nachten en na het dagenlang stemmen brachten wij hem weer terug naar Antwerpen. Wat mij opviel was dat hij doof was, maar toch alles goed kon horen, en zeer precies werkte en passie voor het orgel vak had. Er zijn in die tijd, ik denk in 1974 opnames gemaakt voor een LP. Die dag moesten we stil zijn, en oppassen met deuren, want alle geluiden werden immers opgenomen, dus ook die piepende schuifdeur. Dus vele malen werd het zelfde liedje gespeeld en dat duurde tot laat in de middag. De LP's werden toen aan de bar verkocht, en zelfs meegenomen naar Canada en Amerika en natuurlijk naar onze omringende landen.

Vele mensen kwamen graag terug, het cafe had nu eenmaal de naam van het cafe met het orgel. Dat het cafe voor mij en mijn broer zelfs een rol had in de opvoeding is bij velen niet bekend, want als we naar bed moesten, dan moest eerst het orgel spelen, en dan gingen we naar bed, ja het was een manier om toch nog twee liedjes langer op te blijven. Later werden wij ook betrokken met het onderhoud ervan, zoals de saxofoon poetsen en de deksels glimmend maken, het zag er altijd spik en span uit. Het orgel speelde in de winter vaak in de weekeinden en in de zomer elke dag van net na de middag tot twee uur in de nacht. Het was altijd erg druk en gezellig en de beentjes gingen van de vloer. Soms was het zo druk dat het voor de toog (bar) helemaal vol stond met mensen tot buiten aan toe. Je hoorde dan amper de Elza Jose, maar het kapiteinspopje op de trommel stond tevreden te knikken. In 1979 kwam de ommekeer, mijn ouders besloten het cafe te verhuren, er was toen een huurder gevonden, en die heeft het niet lang volgehouden, want vaak wordt het cafe-leven toch wat onderschat. Echter die man wist niet dat het orgel bij de inventaris hoorde en hij nam het net voor de pinksteren gewoon mee, voordat hij de sleutel aan ons terug gaf, kortom een zeer nare afhandeling van zaken. De buurman van het cafe zag Elza Jose in stukken het cafe uitgedragen worden en belde ons snel op .........

Ja, net voor pinksteren, dus als eigenaar van het cafe kon mijn vader het niet verkroppen dat het leeg en verlaten het seizoen zou ingaan. Dus dan maar weer zelf achter de bar staan, maar wat doe je zonder orgel?? Dan voor de pinksterdagen een band gehuurd, en gelukkig er kon gedanst worden. We wisten meteen dat er weer een orgel terug moest komen, want elk weekend een band bestellen, dat werd te duur. Dus na een paar dagen zijn we naar Albert DeCap gereden en die had een elektronisch orgel staan, ik dacht een 105 toets. Dus die dan gekocht en werd in juni geplaatst en gelukkig Parkzicht was weer het Cafe met het Orgel. Die heeft er gestaan tot 1983, en daarna ingeruild en door DeCap doorverkocht aan een verzamelaar in Liechtenstein, en in het vroege voorjaar kwam er een hele nieuwe, van Albert DeCap, met het bekende Eminent orgel.(helaas kom ik die op de site weinig tegen, maar af en toe bezoeken we er ook zo'n een in Geel, in het Galjoen.) Ik weet niet hoe zo'n type genummerd wordt of zo, maar het was er een die ook in de Napoleon stond in Rijsbergen, en in Grenszicht in Poppel. Daar zijn we toen eerst wezen kijken en we waren op slag verkocht door de moderne uitstraling, want toen wilden we ook met onze tijd meegaan, dus vooral op orgelgebied. Ik weet dat veel mensen er kritisch om zijn om te bepalen wat voor een ieder een orgel moet zijn, maar het merendeel was zeer positief. Ook dit orgel moest weer voorzien worden van boeken en meerdere keren per jaar kwam Albert DeCap die op een zondagmorgen brengen. Wat een traditie was bij alle orgels die ik meegemaakt heb, is dat er elk jaar het winnende songfestival liedje, voor zover mogelijk, in de rol geplakt werd, toen waren het nog mooie liedjes, tegenwoordig is het gewoon bagger.

We hadden op het laatste orgel de beschikking over twee rollen boeken, de tweede heeft mijn vader gekregen van Albert, omdat mijn vader er aan mee gewerkt had door ons orgel toen te laten zien aan aspirant kopers.

Zo is er op die manier een orgel in Benidorm terecht gekomen. In 1988 is mijn vader helaas te vroeg overleden,  nu ik veertig ben, realiseer ik mij wat ik allemaal meegekregen heb van mijn vader.

Trots ben ik erop dat hij mij zoveel liefde voor de orgels heeft meegegeven, en nu nog steeds, vele jaren later, bij het horen van een leuk liedje, dan denk ik wel eens van ''Goh, dat zou een mooi liedje voor de orgel zijn''. Gelukkig heb ik in mijn kennissenkring ook een liefhebber gevonden waarmee we vaak over de orgels spreken en dat is leuk, en in de stad, als het draaiorgel speelt, geef ik altijd een fooi. Het mooiste is wel dat ook die goede kennis, mijn vader en ook de Elza Jose heeft gekend, en dan is voor mij het verhaal weer helemaal rond. Binnenkort ga ik naar Rijswijk met mijn moeder en die goede kennis, om na een soort "Vermist"onze veloren Elza Jose weer te ontmoeten. Het zal een mooi moment uit mijn leven worden. Want mede door de Elza Jose en mijn ouders en de vele gasten van Parkzicht zijn mijn broer en ik  geworden wat we nu zijn, het was een bron van inkomsten, en vele Duitsers vragen nog steeds naar Die Kneipe mit das orgel..

Ik hoop dan ook dat er nog lang orgels in Nederland en Vlaanderen blijven, en dat ze niet voorgoed uit onze landen verdwijnen naar verre oorden. Ik denk dat ik met dit stuk een en ander duidelijk te hebben gemaakt hoe fijn het was om de Elza Jose en al haar opvolgsters  gekend te hebben, hoe ik genoten heb van onze klanten die een fijne tijd hadden, maar ook hoe vergankelijk alles kan zijn. Daarom zeg ik tegen een ieder, als je een orgel ziet, geniet ervan!

Ik heb er altijd echt van genoten, Elza Jose, Bedankt en het gaat je goed!

Met vriendelijke Groet,

Jacques van den Ameele.

Voor 1965 heeft in cafe Parkzicht een 84 toets Mortier gestaan waarvan bijna alle boeken van de hand van Arthur Prinsen kwamen. In 1963 en 1964 zijn er twee 25 centimeter LP's uitgebracht van dit orgel. Deze Mortier staat nu in Engeland(BvM)